Przejdź do głównej zawartości

Posty

LECZO Z CUKINII

LECZO Z CUKINII Leczo to tradycyjne danie kuchni węgierskiej. W tamtych rejonach głównym składnikiem jest papryka.  W Polsce to danie jest dość popularne, jednak u nas częściej króluje w nim cukinia.  Poniższy wpis to właśnie przepis na leczo z cukinii. Lipiec i sierpień to najlepszy czas na przygotowanie tego przepisu. SKŁADNIKI: Z podanych składników wyjdą 4 porcje każda z nich ma ok. 435 kcal 1 kg cukinii 0,5 kg kiełbasy podwawelskiej 3 cebule ok. 60 gram koncentratu pomidorowego pieprz sól papryka słodka PRZYGOTOWANIE: Kiełbasę pokroić na półokręgi, cebulę w piórka, cukinie na większą kostkę.  Dobrze wysmażyć kiełbasę na patelni. Pod koniec dodać cebulę i ją zeszklić. Następnie wrzucić cukinie. Podsmażyć do miękkości. Dopełnić smak koncentratem i przyprawami: solą, pieprzem i słodką papryką. Wszystko dusić jeszcze przez chwilę.  Danie gotowe, smacznego!
Najnowsze posty

MAKARON Z BOBEM

Makaron z bobem Makaron z bobem to pomysł na szybki i letni posiłek. Ja używam makaronu ekspresowego, dzięki czemu przygotowuję to danie jeszcze szybciej.  Do tej potrawy wybieram również młody bób, taki który ma delikatną skórkę, dlatego, że dodaję go w całości.  SKŁADNIKI: Z podanych składników wyjdzie 1 porcja, która ma 700 kcal. 80 gram makaronu spaghetti 100 gram młodego bobu garść natki pietruszki 1 ząbek czosnku 5 łyżek śmietany 30% do zup masło klarowane plaster cytryny sól świeżo zmielony pieprz PRZYGOTOWANIE: Ugotować makaron w osolonej wodzie zgodnie z instrukcją na opakowaniu na al dente. Bób ugotować na al dente, również w słonej wodzie. Następnie podsmażyć go chwilę na maśle klarowanym. W międzyczasie posiekać pietruszkę i czosnek. Czosnek dorzucić do podsmażonego bobu. Chwilę przesmażyć, uważając żeby nie spalić czosnku. Wrzucić makaron i  całość polać dwoma łyżkami wody z makaronu. Następnie dodać śmietanę. Wycisnąć sok z cytryny do sosu i posypać pietrusz...

CHŁODZENIE CIASTA KRUCHEGO

Po co chłodzić ciasto kruche? Jednym z sekretów idealnej tarty jest schłodzenie ciasta po wyrobieniu i przed pieczeniem. W tym wpisie wyjaśnię dlaczego to takie ważne. Chłodzenie ciasta po wyrobieniu Ze względu na zawartość masła ciasto kruche należy szybko wyrabiać. Z tego też powodu ciasto jest chłodzone. Na tym etapie wpływa to na konsystencje ciasta i łatwiejszą pracę z nim. Mianowicie po schłodzeniu staje się ono twardsze, bardziej zwarte i nie klei się do rąk. W efekcie łatwiej rozwałkować je na pożądany kształt.  Chłodzenie ciasta przed pieczeniem Chłodzenie ciasta kruchego przed pieczeniem ma szczególne znaczenie dla zachowania kształtu, lepszej tekstury i smaku wypieku.  Zachowanie kształtu Dobrze schłodzone ciasto nie kurczy się w piekarniku i nie spada z foremek. Zachowuje kształt, który nadamy mu przed pieczeniem.  Tekstura wypieku Chłodzenie ciasta kruchego powoduje, że składniki lepiej się wiążą, a ciasto po upieczeniu jest bardziej delikatne i chrupiące. Ni...

SAŁATA Z TRUSKAWKĄ I CAMEMBERTEM

Sałata z truskawką i camembertem Późna wiosna i początek lata to sezon na truskawki, dlatego to dobry moment, żeby sięgać wtedy po świeże. W takiej postaci idealnie sprawdzą się do różnego rodzaju sałatek. Ten przepis to naprawdę super pomysł na lekkie, wiosenno-letnie śniadanie.  SKŁADNIKI: z podanych składników wyjdzie 1 porcja, w której znajduje się ok. 450 kcal. Sałatka : Garść sałaty lodowej 4 cienkie plastry camemberta 4 truskawki mała garść orzechów włoskich 1 łyżka grantu Dip : 4 łyżeczki jogurtu naturalnego 1 łyżeczka oliwy z oliwek 1 łyżeczka miodu cytryna  sól  pieprz PRZYGOTOWANIE: Sałatę i orzechy posiekać. Plastry camemberta skroić na 4 części. Truskawki pokroić na 4 części.  Orzechy lekko podprażyć na patelni bez dodatku tłuszczu. Przygotować dip. W tym celu mieszamy jogurt naturalny z oliwą z oliwek, miodem, cytryną, solą i pieprzem. Na dno naczynia układamy sałatę i polewamy dipem jogurtowym👇. Następnie układamy camembert i truskawki. Całość posypuj...

TRUSKAWKI Z MAKARONEM I SEREM

Truskawki z makaronem i serem  Przepis na pierwszy makaron z truskawkami pojawił się w 1871 roku w książce kucharskiej autorstwa Wincenty Zawadzkiej zatytułowanej "kucharka litewska". Z początku to były rozgniecione truskawki z cukrem i śmietaną. Dopiero później zaczęto dodawać do tego twaróg. Potrawa zyskała swoją popularność w czasach PRL. Wówczas był to posiłek tani, prosty i szybki. W 2025 r. podczas Wimbledonu Iga Świątek powiedziała: Jest danie, które teraz często jem. Zajadałam się nim jako dziecko. To makaron z truskawkami.  Słowa tenisistki spowodowały, że stał się znany na całym świecie. Ten przysmak dla wielu Polaków jest sentymentalny, bo kojarzy się z beztroską i dzieciństwem.  W czerwcu jest sezon na truskawki, więc to w tym miesiącu warto sięgać jak najczęściej po te owoce i korzystać z tego, co daje nam koniec wiosny i początek lata.  Nie bez przyczyny nazwałam swój przepis truskawki z makaronem i serem. To właśnie ich jest najwięcej w tym przepisie, ...

BOTWINKA

Historia botwinki Botwinka to tradycyjna zupa, przyrządzana w wielu polskich rejonach.  Jej  lokalna wersja "barszcz botwina z Radziwiłłowa" została wpisana na listę produktów tradycyjnych w województwie mazowieckim. To co cechowało zupę w rejonach Radziwiłłowa Mazowieckiego były tłuczone ziemniaki z okrasą, świeże zioła takie jak koperek i szczypior, oraz doprawienie cukrem i cytryną. Wiosna to czas, w którym przyroda budzi się do życia. Nowalijki, w tym również botwinka dojrzewają.  Burak na ziemiach polskich rósł od 80 r.p.n.e. W XIX wieku uprawiany i zrywany w przydomowych ogródkach, stanowił bazę polskich zup, sałatek i przetworów. Stąd też botwinkę, jako zupę, głównie kojarzy się z kuchnią chłopską. Niemiej była ona znana i podawana również na dworskich stołach. Moja wersja botwinki, różni się od tej wpisanej na listę produktów tradycyjnych. Podaję ją bez ziemniaków, szczypioru i nie doprawiam cukrem. Nie podaję jej również z jajkiem, mimo, że w wielu przepisach, je...

ABC ZIEMNIAKÓW: CZYLI WSZYSTKO O ICH TYPACH

Typy ziemniaków Ziemniak kulinarne jest klasyfikowany na trzy typy: A,B i C. Mając odpowiednią wiedzę na ich temat, możemy świadomie podejmować wybór i przygotowywać dania lepsze w smaku  i strukturze.  Typy ziemniaków różnią się miedzy sobą zawartością skrobi, wilgotnością i strukturą miąższu, dlatego też inne rodzaje będą lepiej nadawały się do gotowania, a inne do frytek.  Czym się charakteryzują poszczególne typy? Typ A: ziemniaki sałatkowe Typ A cechuje się tym, że ziemniaki nie rozgotowują się, mają mało skrobi i są wilgotne. Po ugotowaniu zachowują zwięzłą strukturę i nie rozpadają się. Będą one dobrym wyborem do gotowania w mundurkach, doskonale spełnią swoją rolę w sałatkach lub zupach.  Typ B: ziemniaki ogólnoużytkowe To najczęściej występujące ziemniaki w sprzedaży. Mają one więcej skrobi i są mniej wilgotne niż typ A. Stanowią idealny dodatek do mięs, jako tzw. ziemniaki z wody. Dobrze się je rozgniata, dlatego sprawdzą się w kluskach lub jako puree. Niem...

RYŻ Z KURCZAKIEM I SZPARAGAMI

Ryż z kurczakiem i szparagami Ryż z kurczakiem i szparagami to danie wiosenne i szybkie.  Maj to sezon na szparagi, dlatego właśnie to w tym miesiącu polecam je spożywać w jak największych ilościach.  To danie jest dobre na upalne popołudnia, bo przygotowanie jego nie trwa długo. Jest proste i syci. SKŁADNIKI: Składniki podane są na 2 porcje, każda z nich ma 635 kcal 200 gram ryżu basmati 1 pierś z kurczaka 1 mała cebula 250 gram szparagów olej  masło natka pietruszki sól pieprz czarny pieprz cayenne PRZYGOTOWANIE: Zagotować ryż zgodnie z opakowaniem w osolonej wodzie.  Kurczaka i cebulę pokroić w kostkę, szparagi na mniejsze kawałki. Posiekać natkę pietruszki. Na patelni rozgrzać olej i usmażyć kurczaka. Następnie dodać cebulę, a po jej zarumienieniu szparagi. Podsmażyć do miękkości.  Dodać ugotowany ryż i wszystko wymieszać z pieprzem, pietruszką i masłem.  Danie gotowe, smacznego! Porady, które mogą przydać się przy tym przepisie: Kiedy solić...

SURÓWKA Z CZERWONEJ KAPUSTY I MARCHEWKI

Surówki w kuchni polskiej Surówki w polskiej tradycji kulinarnej zajmują szczególne miejsce, obok mięsa i ziemniaków. To dobry dodatek warzyw i źródło witamin w codziennej diecie.  SKŁADNIKI: Z podanych składników wyjdą ok. 4 porcje, każda z nich ok. 115 kcal 1/4 główki czerwonej kapusty 2 mniejsze marchewki 1/2 pęczku koperku 1/2 pęczku pietruszki 1/4 cytryny 30 ml oleju 2 łyżki jogurtu naturalnego 1 łyżeczka cukru sól pieprz PRZYGOTOWANIE: Z kapusty wyciąć głąb i poszatkować ją na cienkie paski. Marchewkę zetrzeć na tarce na grubych oczkach. Posiekać pietruszkę i koperek.  Do jednego naczynia wrzucić, marchewkę, kapustę i zieleninę.  Wycisnąć sok z 1/4 cytryny. Pozbyć się pestek i przelać do warzyw.  Dodać olej i jogurt naturalny. Doprawić cukrem, pieprzem i solą. Całość wymieszać.  Przed podaniem warto surówkę schłodzić.  Smacznego!

PIECZEŃ Z PIERSI KURCZAKA Z PAPRYKĄ

Pieczeń z piersi kurczaka z papryką zamiast wędlin do chleba. Na ten pomysł wpadł mój mąż znudzony kolejnymi kanapkami z wędlinami ze sklepowych półek. I szczerze, uważam, że ten przepis to mistrzostwo.  Mimo, że nie bardzo przepadam za pieczonym mięsem na zimno, do tego przepisu chętnie będę wracać.  Poza tym uważam, że to lepsza alternatywa dla gotowych wędlin, które w przeważającej ilości są robione z czerwonego mięsa. Jego spożycie powinnyśmy ograniczać. Do tego  zawartość chemicznych związków i dużej ilości soli, powoduje, że pieczeń z kurczaka z papryką to dobry wybór, jeśli tylko masz czas na jej wykonanie. SKŁADNIKI : Z podanych składników wyjdzie ok. 200 gram pieczeni, w 100 gramach będzie miała ona ok. 160 kcal 170 gram kurczaka 1 sztuka papryki spiczastej olej sól pieprz papryka słodka czosnek granulowany PRZYGOTOWANIE : Paprykę pokroić w drobną kostkę.  Kurczaka pokroić na mniejsze kawałki. Zblendować w blenderze kielichowym razem z przyprawami: solą, pie...

SZPARAGI GRILLOWANE NA PATELNI

Wiosna- sezon na szparagi Spożywanie sezonowych warzyw daje nam wiele korzyści. Zaczynając od tych zdrowotnych kończąc na gospodarczych.  Sięgając po sezonowe produkty dostarczamy organizmowi wszystko to co najlepsze. Nasza dieta jest urozmaicona i zdrowa, bo dostarczamy do organizmu różne składniki odżywcze. Dojrzewające na słońcu warzywa mają więcej witamin, składników mineralnych i antyoksydantów. W sezonie warzywa mają odpowiednie warunku do rozwoju, dlatego też potrzebują mniej chemicznych wspomagaczy w postaci konserwantów i pestycydów.  Sezonowe warzywa mają również więcej smaku i aromatu. Są tańsze, co wynika z tego, że właśnie wtedy jest ich najwięcej.  Dość często kiedy kupujemy dobrej jakości sezonowe warzywa i owoce wspieramy lokalnych rolników i dostawców, co ma znaczenie nie tylko gospodarcze, ale także ekologicznie. Dzięki temu zmniejszamy ślad węglowy.  Nie bez przyczyny właśnie teraz wrzucam przepis na szparagi grillowane na patelni, które w sezonie ...

KIEDY SOLIĆ WODĘ I JAKIE TO MA ZNACZENIE?

Kiedy solić wodę? W wodzie gotujemy codziennie- makaron, kasze, ziemniaki. Wymienić można jeszcze wiele innych rzeczy. Smak tych produktów wydobywamy, gotując je w słonej wodzie. Kiedy solić wodę? Może się wydawać, że jest to bez znaczenia. Jak się okazuje nawet najmniejsze rzeczy mogą być istotne. Zwłaszcza przy regularnych nawykach. Wodę lepiej solić przed dodaniem produktów i po jej zagotowaniu. Dlaczego? Mam na myśli trzy powody. Lepszy smak Odpowiedni moment dodania soli, jeszcze przed dodaniem produktów wpływa na ostateczny smak potraw. Wynika to z tego, że sól rozpuszcza się wtedy równomiernie, a produkty wchłaniają ją od samego początku. Jeśli dodamy do tego wrzenie, sól rozpuści się szybciej.  Dbałość o garnki Sól dodana po zagotowaniu wody, pozwala nam lepiej zadbać o naczynia. Zwłaszcza jeśli ją od razu zamieszamy. Wynika to z faktu, że w zimnej wodzie sól rozpuszcza się wolniej, osadza się na dnie i powoduje nieestetyczne przebarwienia. Sól dodana zbyt wcześnie podnosi...

ŁAZANKI

Pochodzenie łazanek Pomimo tego, że łazanki to danie staropolskie ich korzeni należy szukać we Włoszech. Ich nazwa pochodzi od słowa "lasagne", która w Polsce została rozpowszechniona w XVI w., dzięki królowej Bonie Sforze.  Łazanki najpierw były daniem dworskim, natomiast ze względu na ich sytość na przełomie wieku XVI i XVII były daniem typowym dla wszystkich klas społecznych.  Na przestrzeni wieków ta potrawa kształtowała się do formy jaką znamy dzisiaj. Z początku łazanki miały postać makaronu z mięsem. Dopiero w późniejszych latach kapusta kiszona stała się głównym składnikiem tego dania.  Tradycyjny makaron łazanki ma swój charakterystyczny i niepowtarzalny kształt. Mianowicie jest skrojony na małe kwadraciki.  Współcześnie można spotkać się z wieloma odsłonami tego dania. Można znaleźć przepisy z grzybami lub pieczarkami, z kiełbasą lub boczkiem. Różniąca może być nawet kwestia kapusty. Jedne przepisy są z kapustą w główce, inne zaś z kapustą kiszoną. Rzec moż...

KOKOSOWA OWSIANKA Z MANGO

Kokosowa owsianka z mango Parę lat temu korzystałam z popularnej aplikacji dietetycznej. To miejsce, w którym poznałam przepis na owsiankę z wiórkami kokosowym i mango. Od momentu, kiedy ją spróbowałam pierwszy raz, pokochałam to danie! Ta owsianka stała się moim ulubionym i często powtarzanym śniadaniem.   Całkiem prawdopodobne, że w tym przepisie, który podaje poniżej, proporcje różnią od tego co poznałam w oryginalnej wersji. To co zostało ze mną na dłużej to połączenie płatków owsianych z mlekiem, kokosem i mango.  Mango z powodzeniem można zamienić na brzoskwinię lub nektarynę - i to jest super w tym przepisie. Daję wtedy cały owoc. Z jakim owocem ta owsianka lepiej będzie smakować, to oczywiście kwestia gustu i smaków. Moim zdaniem ten przepis z brzoskwinią jest jeszcze lepszy.  SKŁADNIKI : Z podanych składników wyjdzie 1 porcja, ok. 340 kcal.  30 gram płatków owsianych 10 gram wiórków kokosowych 0,5 szklanki mleka 50 gram jogurtu naturalnego 0,5 sztuki ma...

ZAPIEKANE PENNE Z KURCZAKIEM I WARZYWAMI

Zapiekany makaron penne z kurczakiem i warzawymi Zapiekany makaron z kurczakiem i warzywami to ciekawa alternatywa dla klasycznych makaronów i tradycyjnego schabowego z ziemniakami. Jest prosty w wykonaniu i pyszny.  To również całkiem zdrowy obiad. Zawiera dużo warzyw. Nie ma w nim czerwonego mięsa, którego spożycie powinnyśmy ograniczać.  Ja robię go z makaronu pszennego. Wymiana tego produktu na pełnoziarnisty spowoduje, że będzie on jeszcze zdrowszy.  SKŁADNIKI: Z podanych składników wyjdą 3 porcje, każda z nich ma ok. 600 kcal ok. 200 gram piersi z kurczaka (u mnie to była 1 pierś) 160 gram makaronu penne  ok. 65 gram sera gouda 250 gram pieczarek 1,5 sztuki cukini 1 główka brokułu 1 cebula masło do smażenia olej do smażenia sól pieprz cukier zioła prowansalskie bazylia suszona PRZYGOTOWANIE: Cebulę pokroić w piórka, pieczarki i cukinie na półplasterki. Brokuł porozdzielać na różyczki, większe przekroić na pół. Ser starkować.  Kurczaka pokroić w kostkę i do...

JAK ROZPUSZCZAĆ CZEKOLADĘ W KĄPIELI WODNEJ?

Kąpiel wodna dla czekolady: jak to robić prawidło? Wiele słodkich przepisów wymaga, aby roztapiać czekoladę w kąpieli wodnej. Dlaczego? Czekolada lubi się warzyć. Dzieje się to z reguły wtedy, kiedy zbyt gwałtownie ją podgrzejemy. Z tego też powodu czekoladę roztapia się stopniowo i niebezpośrednio nad ogniem.  Niestety ta metoda również nie daje gwarancji sukcesu. Dlatego kąpiel wodną należy wykonywać ostrożnie. Poniżej opisałam jak ją wykonywać, żeby czekolada nie rozwarstwiła się. krok pierwszy:  Czekoladę należy posiekać. Dzięki temu rozpuści się ona szybciej.  krok drugi: W garnku zagotować wodę, a następnie odstawić go z kuchenki. krok trzeci: Na garnku z wrzątkiem postawić metalową miskę z czekoladą. Ważne: naczynie nie powinno stykać się z gorącą wodą.  krok czwarty: Czekoladę mieszać do uzyskania płynnej konsystencji.  Jeśli temperatura wody będzie zbyt niska, garnek z miską można wstawić ponownie na kuchenkę i delikatnie podgrzać, czekoladę cały czas m...

SAŁATKA JARZYNOWA

Sałatka jarzynowa: klasyka na polskich stołach Sałatka jarzynową uchodzi w kuchni polskiej za tradycyjną potrawę i gości na świątecznych stołach od pokoleń. Jednak to nie w Polsce powstała jej pierwsza wersja lecz w Rosji. Stąd też w wielu europejskich krajach jest znana pod nazwą sałatką rosyjską. Pierwowzór bardzo odbiega od sałatki, którą znamy współcześnie. Była ona daniem elitarnym i nieprostym w przygotowaniu. W jej składzie występowały składniki takie jak:  mięso jarząbka i raka, kapary, kawior. Dopiero z czasem po rewolucji rosyjskiej zaczęto wymieniać w niej luksusowe produkty na tańsze. Mięso z jarząbka zastępowano kiełbasą, raki - marchewką, kapary - zielonym groszkiem.  Z uwagi na to, że warzywa korzeniowe były łatwo dostępnym i tanim towarem w PRL-owskiej Polsce, to właśnie wtedy zyskała ona największą popularność.  Nie ma jednego właściwego przepisu na sałatkę jarzynową. Każdy dodaje do niej składniki, takie jakie mu najbardziej odpowiadają. Szczególne kontr...

KURCZAK W SOSIE CEBULOWYM

Kurczak w sosie cebulowym To danie jest dedykowane wszystkim tym, którzy uwielbiają mięso w sosie. Jest proste i smaczne. SKŁADNIKI: Z podanych składników wyjdą 2 porcje, każda z nich ma ok. 595 kcal. 3 podudzia z kurczaka 1 udo z kurczaka 2,5 cebuli 6 chochli bulionu 20 gram masła 1,5 łyżeczki mąki sól pieprz  tymianek olej PRZYGOTOWANIE: Usunąć kości z uda i podudzi i pokroić na mniejsze kawałki. Doprawić solą i pieprzem. Cebule pokroić na półksiężyce. Mięso lekko podsmażyć na patelni, dodać cebulę i smażyć na złoty kolor. Wlać 6 chochli bulionu, przyprawić solą, pieprzem i tymiankiem. Gotować do czasu, aż większość wody odparuje.  Na innej patelni rozpuścić masło i dodać mąkę. Podsmażyć do uzyskania złotego koloru. Zasmażkę dodać do bulionu z mięsem i cebulą.  Danie gotowe, zazwyczaj podaje je z kluskami śląskimi. Smacznego! Porady, które mogą się przydać przy tym przepisie: Mięsne zasady, czyli w jaki sposób bezpieczenie i higienicznie przygotować ...

BURGER Z KURCZAKIEM

Historia i pochodzenie kurczakburgerów  Kurczakburgery są daniem spopularyzowanym w Stanach Zjednoczonych. To tam najpierw powstały bułki ze zmielonym wołowym kotletem, a później z kurczakiem w panierce.  Burgery z kurczakiem, jako pierwszy opatentował i wprowadził na rynek  założyciel Chick-fil-A w latach 60 XX wieku.  Współcześnie te kanapki są potrawą zglobalizowaną na całym świecie i symbolem kuchni fast food.  SKŁADNIKI: Z podanych składników wyjdą 4 burgery, każdy po ok. 700 kcal Bułka : 250 gram mąki typ 650 160 ml mleka 25 gram masła 10 gram drożdży świeżych 25 gram cukru sól Kotlet: ok. 340 gram piersi z kurczaka (u mnie to były 2 piersi) panko sól pieprz papryka słodka papryka chili mielona czosnek granulowany Dodatki : 80 gram ketchupu pikantnego  40 gram majonezu  4 plastry sera topionego do tostów 4 liście sałaty rzymskiej 8 plastrów pomidora 8 krążków cebuli czerwonej Dodatkowo : olej 1 żółtko jajka trochę mleka sezam PRZYGOTOWANIE: Przyg...

JAK UBIJAĆ BIAŁKO JAJKA?

Ubijanie białka - kilka zasad, żeby białko zawsze było sztywne Ubijanie białka to podstawa w kuchni. Umiejętność ta jest niezbędna zwłaszcza przy wypiekach.  Czasami zdarza się, że białko nie współpracuje i nie chce się ubić. Jak to zrobić prawidłowo? We wpisie przedstawione jest kilka zasad, dzięki którym ubijanie białka staje się łatwiejsze.  Czym ubijać białko?  Ubić białko można ręcznie ubijaczką, najlepiej taką z kulką. Przy większej ilości białek warto jednak skorzystać z miksera lub robota planetarnego. Urządzenia te przyśpieszą pracę i oszczędzą wysiłek. W czym ubijać białko? Białko dobrze jest ubijać w metalowej misce. Może być to również naczynie szklane lub porcelanowe. Nie rekomenduje się ubijania białka w plastiku. Materiał ten trudno domyć i może na nim pozostawać tłuszcz, który będzie winowajcą nieubitego białka.  Temperatura białka Białko w temperaturze pokojowej będzie ubijać się szybciej niż wyciągnięte prosto z chłodnych warunków. Dlatego też ...